İki sayı arasındaki yüzde değişim, yüzde fark, yüzdesel artış ve azalışı tek araçta hesaplayın.
%
Yüzde değişim
Büyüklük karşılaştırması
a = 200b = 250
(250 − 200) / 200 × 100 = +%25
Hızlı referans: 100'den yüzde değişim
Eski → Yeni
Yüzde değişim
Yüzde fark
100 → 110
+%10
%9,52
100 → 125
+%25
%22,22
100 → 150
+%50
%40,00
100 → 200
+%100
%66,67
100 → 90
−%10
%10,53
100 → 75
−%25
%28,57
100 → 50
−%50
%66,67
100 → 20
−%80
%133,33
Sıkça sorulan sorular
Yüzde değişim ile yüzde fark arasındaki fark nedir?
Yüzde değişim yeni bir değeri bilinen bir referansa (eski) göre kıyaslar: (b − a) / a × 100. Yönlüdür — artışlar pozitif, düşüşler negatiftir. Yüzde fark simetriktir ve referans olarak iki değerin ortalamasını kullanır: |b − a| / ((a + b) / 2) × 100. Zaman serileri ve büyüme için yüzde değişim, iki ölçümün eşit derecede geçerli olduğu durumlarda (ör. iki laboratuvar okuması) yüzde fark uygundur.
İki sayı arasındaki yüzde değişim nasıl hesaplanır?
Eski değeri yeniden çıkarın, eskiye bölün, ardından 100 ile çarpın. Örnek: dolar/TL kuru 30,00'dan 32,40'a çıktığında → (32,40 − 30,00) / 30,00 = 0,08 → +%8. İşaret yönü gösterir: pozitif = artış, negatif = düşüş. Eski değer 0 ise yüzde değişim tanımsızdır (sıfırdan yüzdesel büyüme olmaz).
%50 düştükten sonra eski seviyeye dönmek için neden %100 artış gerekir?
Çünkü taban değişir. BIST 100 endeksi 10.000'den %50 düşerek 5.000'e gelirse, eski seviyeye dönmek için bu 5.000'in iki katına çıkması gerekir — yani %100 artış, %50 değil. Yüzde değişim asimetriktir: +%x ardından −%x başlangıca geri döndürmez. Bu nedenle uzun vadeli getiriler doğrusal ortalama yerine bileşik birikir.
"%X arttır" ile "%X yüzde değişim" arasındaki fark nedir?
"%X arttır" ileriye dönüktür: elinizde a ve oran p vardır, b = a × (1 + p/100) hesaplarsınız. Örnek: asgari ücret 17.002 TL'yi %30 arttırın → 22.102,60 TL. "Yüzde değişim" tersidir: hem a hem b verilidir, oranı bulursunuz. İki işlem birbirinin tersidir.
Yüzde değişim yerine yüzde fark ne zaman kullanılır?
"Önce" ve "sonra" yoksa — iki değer simetrik olarak karşılaştırılmak istenen bağımsız ölçümlerse yüzde fark kullanılır. Tipik durumlar: Trendyol ve Hepsiburada'daki iki fiyatı karşılaştırmak, iki farklı yöntemin sonuçları, iki laboratuvar ölçümü. Formül ortalamaya böldüğü için a ile b'yi yer değiştirmek aynı sonucu verir.
Yüzde değişim %100'ü geçebilir mi?
Evet, yeni değer eskinin iki katından fazlaysa. TÜFE bazlı bir kalem 100'den 250'ye çıktıysa +%150, 100'den 1000'e çıktıysa +%900. Ancak yüzde düşüş %100'ü aşamaz — pozitif bir değerin inebileceği en küçük seviye 0'dır, bu da −%100'e karşılık gelir. Yüzde fark ise %0 ile %200 arasında sınırlıdır.
Yüzde puan ile yüzde arasındaki fark nedir?
Aynı şey değildir. Yüzde puan iki yüzde arasındaki mutlak farkı ölçer. Örnek: TCMB politika faizi %50'den %47,5'e indi → bu −2,5 puan değişim ama göreli olarak −%5 düşüştür (2,5 / 50). Türkiye'nin yüksek enflasyon ortamında manşetler bunları sıkça karıştırır. Hesaplayıcı ham sayılar üzerinde çalışır; girişler zaten yüzde ise sonuç orijinal orana göre yüzde puan farkı olarak yorumlanmalıdır.
Sonuçlar iki ondalık basamağa yuvarlanır. Daha yüksek hassasiyet için giriş alanlarında daha fazla ondalık kullanın.
Bu hesaplayıcı dört modda çalışır: yüzde değişim (a→b), simetrik yüzde fark, yüzdesel artış ve yüzdesel azalış. İki ayrı sayıyı veya bir başlangıç değerine uygulanacak yüzdesel oranı girmeniz yeterlidir; sonuç tr-TR formatında (1.234,56) anında görünür ve tek tıkla panoya kopyalanır. Yüksek enflasyon ortamında pratik kullanım örnekleri: TÜFE bazlı sepetin yıllık %65,0 artışı, asgari ücretin 17.002 TL’den 22.104 TL’ye %30 zammı, BIST 100 endeksinin haftalık değişimi, dolar/TL kurunun ayda %4,2 yükselişi, KDV %20’nin satış fiyatına etkisi, Trendyol’da iki satıcı arasındaki simetrik fiyat farkı veya TCMB politika faizinin %50’den %47,5’e indirilmesinde yüzde puan ile göreli düşüşün ayrımı. Hızlı referans tablosu 100’den belirli noktalara değişimleri gösterir; SSS bölümü asimetriyi (%50 düşüşü telafi etmek için %100 artış gerekir) ve yüzde puan kavramını açıklar.